Kết quả những ngày ở với tôi trên đỉnh đèo An Khê, Đành mang thai. Đầu tháng 3/75 Tiểu đoàn trưởng cấp cho tôi ba ngày phép đặc biệt để về Ninh Hoà cưới vơThị trấn hiền lành này cuả những ngày tháng 3/75 sống trong tình trạng lo âu hốt hoảng. Ban mê Thuột mất , phòng tuyến đơn vị Dù trấn giữ Khánh Dương tan vợ Cộng Sản Bắc Việt đang theo quốc lộ 21 tiến quân về Nha Trang. Tất cả dân Ninh Hoà gởi gấm niềm tin vào sự chiến đấu cuả các trung tâm huấn luyện Đặc khu Dục Mỵ Tôi cưới vợ trong cơn hấp hối cuả chính quê hương mình. Trước ngày trở lại đơn vị, tôi ngồi với nàng suốt đêm bên bờ sông Dinh để chờ trời sáng. Giòng nước đen xanh dưới chòm sao lấp lánh, thấp thoáng một vài đám lục bình trôi dật dờ không biết giạt về đâu giữa cơn bão nổ hứa hẹn đổ ập xuống vùng đất hiền lành.
Nàng hỏi tôi :
- Khi nào chiến tranh kết thúc hả Tấn?
- Anh làm sao biết được. Anh chỉ là người lính chiến đấu theo lệnh. Nhưng anh nghĩ Ninh Hoà là ngã ba giao liên giữa hai quốc lộ 1 và 21. Đó là hai quốc lộ chính huyết mạch để phòng thủ Nha Trang, bất cứ giá nào cũng phải giữ không thể mất. Mà thôi, em đừng nói chuyện chiến tranh nữa, nói chuyện mình đi.
Anh chỉ còn ở với em vài tiếng đồng hồ thôi.
Giống như trăm ngàn đàn bà con gái trên cỏi đời này, nàng ngã đầu trên vai tôi khi nói về tương lai
- Anh thích con mình là con trai hay con gái ?
- Con gái giống hệt em
- Em thích con trai. Con gái cứ phải hồi hộp đợi chờ cả đời, khổ lắm. Con trai bay nhãy đây đó khỏi phải bận tâm. À này, con mình ra đời anh đặt tên nó là gì ?
- Em chọn đi
- Không, cho anh chọn trước
Thấy nàng tha thiết đến nghiêm trang, tôi đề nghị :
- Hay là em chọn tên con trai , anh chọn tên con gái
- Cũng được
Như đã có chủ ý từ trước, nàng dứt khoát :
- Nếu là con trai em sẽ đặt tên cho nó lạ Đăng Quang. Đến phiên anh.
- Anh à ... Nếu con gái anh sẽ đặt tên cho nó ...
Bây giờ đang cuối xuân, quê tôi đã là chớm ha Cây sầu đông ven sông, những cánh hoa li ti bắt đầu rụng để kết nụ thành trái. Tôi nhìn những cánh hoa nhỏ xíu trắng loang loáng trên mặt nước, không khí thật yên lành như thể chiến tranh đã dừng chân ở một nơi nào xa lơ xa lắc.
- Anh sẽ đặt tên cho con là Uyên Ha.
Tôi giãi thích thêm :
- Uyên là đôi uyên ương giống hai đứa mình. Hạ là mùa hạ, cái mùa con mình được tạo nên hình dáng. Em đồng ý không?
- Nghe hơi cải lương, nhưng em đồng ỵù
Tôi đưa ngón tay trỏ ra móc ngoéo với nàng. Đành chỉ vào đám lục bình trên sông :
- Cuối cùng nó sẽ về đâu anh nhỉ ?
- Ra cửa biển. Tất cả đều ra cửa biển.
Nàng thì thầm :
- Biển, đó là nơi đến cuối cùng. Sóng lặng yên lành hay bão tộ Trong chiến tranh kiếp sống cuả một con người đâu khác gì đám lục bình trôi bềnh bồng trên mặt nước ?
Sáng hôm sau tôi trở lại đơn vị trên chiếc xe đò trống trơn. Bù lại, ngược chiều là những chiếc xe chật ních người. Dân chúng miền Trung bắt đầu di tản về các tỉnh phiá Nam. Trên báo chí hình ảnh cuộc tháo chạy khỏi Pleiku theo liên tỉnh lộ 7 của quân đội đã gây sự bất ổn cho mọi người. Pleiku bỏ trống, đèo An Khê trở thành tiền đồn chính để giữ vùng duyên hải trên quốc lộ 19. Việt Cộng pháo kích như mưa vào thị trấn Bình Khê , trước khi ào ạt xua quân chiếm lấy. Bỗng nhiên đơn vị tôi trở thành ốc đảo không ai ngó ngàng. Chúng tôi không còn cấp chỉ huy và hậu cứ, đành phải tan hàng. Chúng tôi chia nhau từng toán nhỏ xé rừng thoát thân số mạng giao cho hên xui may rũi. Khi về đến Qui Nhơn, không thể nào diễn tả nổi tuyệt vọng cuả tôi khi thị xã không bóng người. Tiểu Khu Bình Định và Bộ chỉ huy Cảnh Sát đang còn ngùn ngụt cháy. Hai cơ quan quyền lực nhất tỉnh bị mất bởi những tên du kích đia. phương không đáng một đồng xu bát gạo. Những tên không đáng một đồng xu bát gạo đó khi nghe chúng tôi còn kẹt lại Quân y viện Qui Nhơn đang tìm cách thoát ra biển đã tặng chúng tôi khoảng 10 trái súng cối 82 ly trước khi bao vây bắt loa kêu gọi chúng tôi đầu hàng. Ngày 31/3/75 lợi dụng trời đang chạng vạng tối, tôi và một thằng nữa vừa bò vừa lết ra bờ biển. Chúng tôi bò lết trong trạng thái vô thức,vô tri giác, bò không biết về đâu, làm gì, trong khi tứ bề thọ địch. Đang bò bỗng thằng bạn cắm đầu về phía trước. Tôi chưa kịp đưa tay ra đở thì nghe tiếng hét lanh lảnh :
- Đứng dậy. Giơ tay lên.
Tôi ngoan ngoãn đưa tay lên khỏi đầu thật hiền lành. Suốt mấy ngày gần như không ăn uống thêm sự lo âu không biết bị bắt lúc nào đã khiến thần kinh tôi căng thẳng muốn nổ tung. Giờ bị bắt tự nhiên tôi thở phào nhẹ nhỏm. Biển rì rào bên cạnh. Tôi hít một hơi thật dài, khẻ nhắm mắt để lắng chờ một tiếng nổ thật bình thản. Tiếng hét lúc nãy lại vang lên:
- Một tay để trên đầu , một tay tháo giày ra mau.
Khi tôi vừa buông đôi giày, hai thằng xông đến. Bằng tất cả sức vũ phu sẳn có, chúng kéo giật hai khuỷu tay tôi ra đằng sau, dùng dây dừa trói chặt. Đầu mũi súng chọt mạnh vào ngực tôi đau điếng :
- Đi ...
Tôi nhẹ nhàng đi trên biển, gió từ ngoài khơi thổi vào mát rượi. Lần đầu tiên được đi chân trần sau mười ngày đôi giày không cởi, ngay cả trong giấc ngủ, tôi có cảm tưởng mình đang đi trên nhung. Cát biển mịn dưới chân về đêm âm ấm chui vào từng kẽ ngón. Biển khiến tôi chợt nhớ có lần hứa với Đành
khi nào về phép sẽ đưa nàng đi dạo biển Nha Trang về đêm.
Chuỗi ngày sau đó dưới mũi súng của những tên Việt Cộng trẻ con đầu óc đã được nhồi sọ chất đầy căm thù, đám tàn quân chúng tôi áo quần tơi tả hằng ngày phải bươi móc, dọn dẹp từng đống gạch đổ nát ở Quân y viện Qui Nhơn, đem từ trong đó những xác người mà đầu, mình, tay chân không còn nguyên vẹn. Những xác người này mới đây thôi còn là chiến hữu chia xẽ âu lo về số phận cuả một con người giữa cơn bão lữa. Nay họ đã bình thản ra đi về cõi vĩnh hằng. Dù uất ức, nhưng ít ra không còn phải bận tâm lo nghĩ một điều gì. Giống như lăn bột những con tôm trước khi cho vào chảo dầu, xác người chết được tẩm đầy vôi trắng trước khi vứt xuống một cái hố đào sẵn. Hơn 30 đồng đội bất hạnh được chôn còn thua một con chó ghẹ Những đôi mắt mở trừng trừng không chịu nhắm lại dù tôi cố lén đưa tay vuốt mắt từng người. Những đôi mắt ngữa thao láo nhìn lên bầu trời dường như vẫn còn hy vọng tận cuối phương trời phía Nam những chiếc máy bay xuất hiện như một kỳ tích để phản kích lại đối phương như mọi lần. Bây giờ là đầu tháng tư những chiếc loa hàng đêm trong trại giam ra rã hét ỏm tỏi vào tai về những chiến thắng bất ngờ dễ dàng ngoài dự trù mơ ước của chúng trên đường tiến quân về Sài Gòn. Những hy vọng mơ hồ của chúng tôi trở thành tuyệt vọng hoàn toàn.
Nhưng tôi vẫn phải sống vì tôi không được chết. Nói cho đúng hơn, tôi thèm sống trong tuyệt vọng một cách bình thản lạ lùng. Bọn chúng vẫn khai thác hàng ngày trên xác thân ốm yếu càng lúc càng tàn tạ này bằng mọi phương cách. Tôi là một người lính bại trận không còn gì để nói, cho nên bọn chúng xem tôi là một tên ngoan cố, cứng đầu. Để tránh đau đớn cho mỗi lần tra tấn mà da thịt tôi dù thiếu ăn đói khát vẫn còn cảm nhận, đêm đêm trước mỗi ngày chúng dẫn tôi từ phòng biệt giam ra để hỏi cung, tôi tự diệt sức lực còn sót lai của mình bằng cách thủ dâm. Chỉ có cách đó mới đối phó với những ngọn đòn thù của bọn chúng. Tôi muốn mình không còn đủ sức để tỉnh khi ngọn đòn tra tấn đầu tiên phủ lấy lên người. Trước khi chìm vào cơn mê loạn,hình bóng cuả Đành hiện về nhức nhói đến buốt dạ Tôi liên tưởng đến nàng,vì nàng là cứu cánh trong tâm hồn và thể xác khô cằn này. Khi thể xác cuả tôi bất chợt rung lên những khoái cảm đớn đau đến nghẹt thở, tôi gọi tên nàng mà không khóc được, bởi cơ thể không còn năng lượng để tạo ra nước mắt..